Het is verplicht om de risico's te vermelden, die de financiële positie van de gemeente kunnen beïnvloeden. In onderstaande inventarisatie van deze risico's wordt daarop uitgebreid ingegaan.
Diverse risico's keren jaarlijks terug, zoals bijvoorbeeld:
- grondexploitatie (zie hiervoor de afzonderlijke paragraaf Grondbeleid). De risico's zijn op basis van de laatste inzichten afgedekt door middel van de reserve risicobuffer grondexploitatie en voorzieningen, maar er blijft een risico bestaan;
- (exploitatie) vastgoed;
- Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo);
- het inkomensdeel van de Wet Werk en Bijstand;
- parkeeropbrengsten;
- ontwikkeling van de algemene uitkering uit het gemeentefonds.
Bij het inschatten van de risico’s in het kader van de jaarrekening 2025 is geen rekening gehouden met mogelijke financiële of operationele effecten van de oorlog in Iran in 2026. Deze ontwikkelingen vonden plaats ná de balansdatum en vormen daarmee nieuwe risico’s die op dat moment nog niet bestonden of niet voorzienbaar waren. Eventuele relevante gevolgen worden, zodra voldoende informatie beschikbaar is, betrokken bij de risicobeoordeling voor het volgende begrotings- en verantwoordingsjaar.
Bij de inventarisatie van de risico's zijn 211 (begroting 2026: 208; jaarrekening 2024: 210) risico's geïdentificeerd. In de tabel op de volgende pagina's zijn de 10 voor onze gemeente grootste financiële risico's opgenomen. In de kolom I/S wordt aangegeven of het risico incidenteel (I) of structureel (S) van aard is.
Ris.nr. | Proces | Beschrijving risico | Categorie | Oorzaak risico | Gevolgen risico | I/S | Genomen beheersmaatregelen | Bedrag | |
1 | R.R2.7 | Grondexploitatie woningbouwprojecten | Onzekerheid over opbrengsten en kosten als gevolg van de lange doorlooptijd en projectspecifieke risico's. | Financieel risico | De druk op de woningmarkt zorgt onder meer voor een stijging van de kosten voor bouw- en woonrijp maken en de bouwkosten van de woningen. Door de lange looptijd van een grondexploitatie is de afzetbaarheid van bouwkavels op lange termijn moeilijk voorspelbaar. Daarnaast kunnen onder andere ontwikkelingen op het gebied van stikstof en netcongestie een invloed hebben op het resultaat. | Negatieve invloed op de opbrengsten, verhoging van kosten of vertraging. | S | Ten aanzien van de prijsontwikkeling wordt met regelmaat de regionale markt onderzocht. De gehanteerde prijzen worden daar goed op afgestemd. Er is een risicobuffer bouwgrondexploitaties. | 4.400 |
2 | R.R2.8 | Grondexploitatie bedrijventerreinen | Onzekerheid over opbrengsten en kosten als gevolg van lange doorlooptijd en project specifieke risico's. | Financieel risico | De opleving in de bouw zorgt voor een opstuwend effect in de kosten voor bouw-en woonrijp maken van bouwgrond. Tevens zorgt de lange looptijd van een grondexploitatie dat de afzet van bouwkavels moeilijk voorspelbaar is.Daarnaast kunnen onder andere ontwikkelingen op het gebied van stikstof en netcongestie een invloed hebben op het resultaat. | Negatieve invloed op de opbrengsten, verhoging van kosten of vertraging. | S | Ten aanzien van de prijsontwikkeling wordt met regelmaat de regionale markt onderzocht. De gehanteerde prijzen worden daar goed op afgestemd. Er is een risicobuffer bouwgrondexploitaties. | 4.300 |
3 | R.K5.16 | Privacy | Privacy, datalek: Het in verkeerde handen vallen van (privacy) gevoelige informatie/ persoonsgegevens | Juridisch/aansprakelijkheids risico | Menselijke fout, hack, niet-versleutelde info versturen, onbeveiligde mail | Het in verkeerde handen vallen van tot de persoon herleidbare gegevens, bestuurlijke boete (AP) | S | * Autorisaties beperken/ gegevens en toegang beveiligen/ bewustheid organisatie Privacy door PO | 1.200 |
4 | R.K5.13 | ICT | Uitval van systemen en/of netwerk | IT risico | Systemen of het netwerk zijn niet toegankelijk voor de medewerkers door bijvoorbeeld cyberaanvallen, uitval netwerk etc. | * Medewerkers kunnen hun werk niet verrichten. Efficiencyloss. | I | * ICT is uitbesteed via ICT NML. | 900 |
5 | R.K2.24 | Jeugdhulp en Wmo | Cliëntenaantallen en/of zorgzwaarte stijgen harder dan waarmee in de begroting rekening is gehouden | Financieel risico | De begroting is gebaseerd op de laatste prognoses. Daadwerkelijke cliëntenaantallen en zorgzwaarte kunnen hiervan afwijken. | Hogere uitgaven Jeugdhulp en Wmo | S | * Cliëntenaantallen, gemiddelde kosten en uitgaven worden gemonitord zodat snel kan worden geanticipeerd op nieuwe ontwikkelingen. | 750 |
6 | R.K2.28 | Jeugdhulp en Wmo | Continuïteitsrisico's bij gecontracteerde aanbieders. | Financieel risico | Financiële problemen bij een aanbieder die zorgcontinuïteit in het gevaar kunnen brengen. | Bij een dreigend faillissement van een aanbieder Jeugdhulp bestaat de mogelijkheid dat gemeenten financieel moeten bijdragen teneinde zorgcontinuïteit te behouden als er sprake is van een cruciale jeugdzorgaanbieder. | S | * In de aanbesteding zijn eisen gesteld voor een goede financiële positie van een aanbieder. | 600 |
7 | R.R1.11 | Inkoop en aanbestedingen | Budget ontoereikend | Financieel risico | 1. Schaarste aan arbeid, met name vakmensen | Kosten hoger | I | * Marktonderzoek naar prijsniveau voor afloop van contracten. Resultaten van dat onderzoek aankondigen in de kaderbrief en verankeren in de begroting voor de in het komende jaar aflopende contracten. | 500 |
8 | R.K3.39 | Beschermd wonen en maatschappelijke opvang | Onzekerheid ontwikkeling beschikbare middelen | Financieel risico | Invoering objectief verdeelmodel en/of veranderen van de totale beschikbare middelen voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang | Het regionaal positief saldo wordt lager waardoor er minder wordt verdeeld naar de gemeente Weert | S | Landelijke ontwikkelingen worden gevolgd | 500 |
9 | R.K3.34 | Wmo | Uitgaven clientenaantallen en zorgzwaarte stijgen harder dan waarin de begroting rekening mee is gehouden | Financieel risico | In de begroting is rekening gehouden met een stabilisatie van het cliëntenaantal/zorgzwaarte. Na een kleine groei bij begeleiding en hbh. Deze aannames kennen een ruime mate van onzekerheid. Een van de onzekerheden is een mogelijke vraag naar een vorm van meer intensieve begeleiding (tussen Wmo begeleiding en Beschermd wonen in) met hogere kosten per client. | Hogere uitgaven Wmo | S | * Cliëntenaantallen en uitgaven worden gemonitord zodat snel kan worden geanticipeerd op nieuwe ontwikkelingen. | 475 |
10 | R.K1.18 | Renterisico | Renteschommelingen en afwijkingen in het verwachte liquiditeitssaldo bij zowel het aantrekken als uitzetten van gelden. | Financieel risico | Schommelingen van de rente op de kapitaalmarkt en afwijkingen van de liquiditeitsbegroting | Rentekosten en/of rentebaten kunnen hoger / lager zijn dan verwacht. | S | * Sturen via de liquiditeitsplanning voor zover mogelijk. | 400 |
Totaal | 14.025 |
Tabel: overzicht van 10 risico's met grootste financiële impact
Grafisch kunnen de risico's als volgt opgenomen worden op basis van de financiële impact en de kans van optreden. De nummers corresponderen met de bovenstaande tabel
Grafiek: grafische weergave 10 risico's met grootste financiële impact
Kans van optreden | Financiële impact | ||
Klasse | Frequentie | Klasse | Financieel gevolg (x € 1) |
|---|---|---|---|
1 | ≤ 1 keer per 10 jaren | 1 | € 0- € 10.000 |
2 | 1 keer per 5-10 jaren | 2 | € 10.000 - € 40.000 |
3 | 1 keer per 2-5 jaren | 3 | € 40.000 - € 100.000 |
4 | 1 keer per 1-2 jaren | 4 | € 100.000 - € 200.000 |
5 | ≥ 1 keer per jaar | 5 | meer dan € 200.000 |
Naast de 10 grootste risico's is er sprake van overige risico's die opgeteld een financieel risico vormen van € 4.220.000 (begroting 2026: € 4.745.000; jaarrekening 2024: € 4.695.000). Het totaal benodigde weerstandsvermogen (dit is het totale bedrag aan financiële risico's) bedraagt daarmee € 18.245.000 (begroting 2026: € 19.020.000; jaarrekening 2024: € 18.970.000).
Het totaal aantal risico's en het totale financiële risico dat ingeschat wordt laat daarmee een redelijk constant beeld over de jaren zien. Er zijn wel enige verschuivingen te zien:
- De financiële impact van risico R.K2.24 'Cliëntaantallen en/of zorgzwaarte stijgen harder dan waarmee in de begroting rekening is gehouden' is naar beneden bijgesteld met € 250.000 door betere prognoses.
- Ook de financiële impact van het risico R.K2.31 'Continuïteitsrisico bij verbonden partij' wordt € 50.000 lager ingeschat doordat het interne toezicht op de verbonden partijen versterkt is en hierdoor eerder bijgestuurd kan worden. Dit risico is hiermee uit de lijst van 10 risico's met de grootste financiële impact gegaan.
- Het renterisico als gevolg van 'renteschommelingen en afwijkingen in het verwachte liquiditeitssaldo bij zowel het aantrekken als uitzetten van gelden' (risico R.K1.18) is hierdoor opgenomen in de lijst met 10 grootste financiële risico's.