Programma 1 Goed wonen voor iedere doelgroep

Ontwikkeling woningmarkt
De krapte op de Weerter woningmarkt blijft groot. Ook in 2025 merken we de sterke invloed van de ontwikkelingen in onze omgeving, zoals economische groei in de Metropoolregio Eindhoven en de vergrijzing van onze eigen regio. Daarbij valt op dat de instroom vanuit de MRE-Regio vooral bestaat uit werkenden en werkende gezinnen waardoor de dubbele vergrijzing die in Limburg gaande is in Weert wordt afgevlakt. Een voorzichtige conclusie zou kunnen zijn dat een positief effect van de groei van Eindhoven een positief effect heeft op het temperen van de verwachte vergrijzing. Uit de cijfers van NVM blijkt dat de instroom van kopers uit Eindhoven in 2025 licht is afgenomen (7,26%). Bijna drie kwart van de huurders die een nieuw sociaal huurcontract aanging was afkomstig uit Weert. Van het overige kwart was het merendeel van de nieuwe huurders afkomstig uit een Limburgse gemeente.

Het aantal woningen moet de komende jaren harder groeien dan de afgelopen periode. Na de dip van 99 woningen in 2024 zijn de eerste effecten van de woningbouwversnelling merkbaar. In 2025 groeide het aantal opgeleverde woningen bruto met 236 woningen.
Helaas is er nog geen balans tussen vraag en aanbod waardoor inwoners het effect van onze inspanning ten aanzien van de woningbouwversnelling nog niet als zodanig ervaren. De groei die noodzakelijk is om deze balans te bereiken, faciliteren we bewust en vanuit onze eigenheid, met het doel een gezonde en evenwichtige woningmarkt te realiseren.

Om beter inzicht te krijgen in de effecten van de groei van de MRE-Regio op onze woningmarkt hebben we in 2025 een aanvullend verdiepingsonderzoek uitgevoerd samen met de gemeente Nederweert. Dit agglomeratie-effectonderzoek geeft ons betere inzichten in de ontwikkelingen op de woningmarkt. Hierdoor hebben we naast de afspraken gemaakt in de Woondeal en kaders vanuit de nog niet definitief vastgestelde Wet versterking regie Volkshuisvesting inzicht gekregen in de kwalitatieve behoefte. Belangrijke inzichten voor de vragen waar we met het Volkshuisvestingsprogramma antwoord op moeten geven. Zo krijgen we een steeds beter beeld van “voor wie, bouwen we wat op welke plek”. Eén van de belangrijke uitgangspunten van het Volkshuisvestingsprogramma.

Wettelijke kaders
De Wet versterking regie Volkshuisvesting die de basis vormt voor het Volkshuisvestingsprogramma is nog steeds niet definitief ingevoerd. Dit heeft ons echter niet weerhouden om in de tweede helft van 2025 te starten met het opstellen van dit programma. Hetzelfde geldt voor de huisvestingsverordening. Door de omvang van de amendementen bij de behandeling eind 2025 in de Tweede Kamer bleek het niet haalbaar om direct een huisvestingsverordening met urgentieregeling op te stellen.

Meerjaren Prestatieafspraken
Ook het proces van de Meerjaren Prestatieafspraken is in medio 2025 opgestart. Aangezien corporaties een bod doen op het gemeentelijk programma zit hier een onlosmakelijke samenhang met het programma waardoor de Meerjaren Prestatieafspraken volgend zijn aan het programma.

Woningbouwversnelling
In 2025 is de woningbouwversnelling verder op stoom gekomen. Grotere projecten als Horne Kwartier (omgevingsplan in procedure) en Drakensteyn (stedenbouwkundig plan in voorbereiding) zijn weer een stap dichter bij realisatie gekomen. Voor de grootste ontwikkeling, De stadsuitbreiding Weert Noord, is in december de gebiedsvisie door de raad vastgesteld.

Voor de 55 appartementen aan de Tromplaan is de vergunning aangevraagd net als voor diverse zelfbouwkavels en projectbouw in de 4de fase van Laarveld. Deze ontwikkeling is in 2025 volledig bouwrijp gemaakt waardoor in 2026 gestart kan worden met de bouw.

Kijkend naar de ambitie om gedurende de Woondeal periode 4.650 woningen te realiseren kunnen we constateren dat de realisaties 2022 t/m 2025 (908 woningen) aantonen dat de Woondeal-doelen haalbaar zijn. Voor 2040 resteert een opgave van 3.742 woningen. Met een totale harde en zachte plancapaciteit van 7.137 woningen (188%) en de al gerealiseerde woningen is er ruim voldoende plancapaciteit in voorraad om de ambitie van 4.650 woningen te realiseren.

Aan de hand van de plancapaciteit hebben we voor de “Oplevering geconcretiseerde Limburgse Woningbouwprogrammering Provincie Limburg – Rijk” de Weerter Woondealambitie naar boven bijgesteld van gemiddeld 225 naar 350 woningen per jaar tot 2030. Passend binnen de kaders van de Omgevingsvisie, Ruimtelijke Ontwikkelstrategie en versnellingsagenda.

De aantallen voor 2025 zijn verder uit te splitsen:

• 235 bruto toevoegingen
• 22 sloop / administratieve correcties (7 gesloopt en 15 onttrokken / administratieve correctie)

Hierin kunnen we de volgende categorieën onderscheiden:

• 214 netto toevoegingen te onderscheiden in de volgende (niet uitputtende) categorieën:
  • 21 koop woningen onder de statersleningsgrens;
  • 40 betaalbare koopwoningen;
  • 16 woningen in het segment middeldure huur;
  • 67 woningen in de vrij sector;
  • 20 woningen sociale huur;
  • 61 kamers voor arbeidsmigranten;
  • 4 mantelzorgwoningen;
  • 32 nultreden woningen;
  • 19 geclusterde zorgwoningen;
  • 10 transformaties;
  • 33 herstructurering;
  • 38 zelfbouwkavels.

De krapte op de (koop)woningmarkt is in 2025 vergelijkbaar met voorgaande jaren. Dit blijkt uit de krapte indicatoren van NVM. Voor een evenwichtige koopmarkt met voldoende keuze moet de krapte-indicator tussen de 5 en 10 liggen. Voor 2025 ligt de krapte-indicator voor alle woningtypes onder de 5 wat duidt op grote druk op de markt. Voor de tussen- en hoekwoningen en appartementen is het cijfer iets gunstiger dan voorgaande jaren, voor de 2 onder 1 kap woningen en de vrijstaande woningen is de krapte iets toegenomen. Echter blijven de cijfers krapte aangeven onder alle woningtypes met de grootste krapte bij de 2 onder 1 kap woningen. Als gemeente kunnen we deze cijfers positief beïnvloeden door het faciliteren van extra nieuwbouwwoningen.

Ontwikkeling aantal inwoners   
Het aantal inwoners groeide van 51.355 op 31 december 2024 naar 51.497 op 31 december 2025. Dit is een toename van 142 inwoners. Er werden 431 kinderen geboren tegenover 627 inwoners die overleden. Daarmee is de autonome groei negatief. De groei van het aantal inwoners komt daarmee volledig voor rekening van inwoners van buiten Weert die zich in Weert vestigen.

Startersleningen
In 2025 zijn 47 startersleningen toegekend. De startersregeling is 2 keer gewijzigd in 2025. De eerste keer in februari. Hierbij hebben we de provincie verzocht om af te mogen wijken van het provinciaal maximum van € 280.000 omdat dat bedrag te laag was voor de Weerter starters. Daarmee stelden we het bedrag bij naar € 310.000. In december werd het bedrag verhoogd omdat het provinciaal maximum per 1 januari 2026 naar € 345.000 werd verhoogd. We blijven dus scherp op hoe we onze starters kunnen helpen bij hun zoektocht naar een eerste woning.

Versterken van een divers woningaanbod in de wijk
Door de Raad van State uitspraak zijn de belemmeringen bij de fase 0 projecten in Keent Moesel te weten, Zevensprong en J.W. Frisolaan weggenomen waardoor de realisatie in 2026 daadwerkelijk kan starten. Het omgevingsplan voor de eerste fase aan de Sint Jozefslaan Oost is in procedure. Op de woningen aan de westelijke kant van de Sint Jozefslaan is voorkeursrecht gevestigd in het kader van de toegekende rijkssubsidie uit het Volkshuisvestingsfonds. We hebben hier in 2025 4 woningen verworven.

Aan de Dr. Schaepmanstraat zijn 55 woningen gerealiseerd voor arbeidsmigranten. Aan de Doolhofstraat werd door Wonen Limburg 17 appartementen opgeleverd voor Stichting Zo Gewoon en in Stramproy wordt het initiatief Geulenhof, waar wonen en zorg gecombineerd wordt, maximaal gefaciliteerd.

Er zijn meer betaalbare woningen beschikbaar
De gemiddelde actieve zoekduur in de sociale huur bedraagt 46 maanden. In totaal sloot Wonen Limburg 270 nieuwe huurcontracten in Weert in 2025. 73,33% van de nieuwe huurders komt uit Weert, 4,44% uit Leudal en 1,85% uit Nederweert. Dit betekent dat net geen 80% van de huurwoningen van Wonen Limburg in 2025 verhuurd is aan mensen met een regionale binding.
Vanuit Woonik hebben we op het moment van het opstellen van de jaarrekening nog geen gegevens ontvangen.
Bouwen van voldoende sociale huur- en middenhuurwoningen is randvoorwaardelijk bij onze grote bouwopgave. In 2025 is het proces rondom meerjarenprestatieafspraken tussen de gemeente en woningcorporaties opgestart, waarin de woningbouwopgaves van de corporaties worden vastgelegd.

Voor alle grotere nieuwbouwlocaties wordt actief gestuurd op de 30-37-33%-regel (sociaal, betaalbaar, vrije sector) uit de Woondeal en de Wet regie. Daarbij wordt ook rekening gehouden met de huidige samenstelling van de wijk om te kijken wat het best passende programma is op deze plek.

Aantrekkelijk voorzieningenniveau behouden
Weert heeft een goed voorzieningenniveau. De gemeentelijke vastgoedportefeuille draagt bij aan dit voorzieningenniveau. Verenigingen, instellingen en inwoners kunnen gebruik maken van bijvoorbeeld onze sporthallen, buurthuizen of culturele gebouwen. Met deze voorzieningen wordt de leefbaarheid in dorpen en wijken verbeterd.

In 2025 is het Vastgoedbeleid vastgesteld. Met het Vastgoedbeleid krijgt de gemeente Weert meer grip op het beheren en onderhouden van de vastgoedportefeuille. We gebruiken ons vastgoed om maatschappelijke doelen van bijvoorbeeld het Sportbeleid of Cultuurbeleid te realiseren. Ook kan in bepaalde gevallen vastgoed aangekocht worden om grip te krijgen op gebiedsontwikkelingen in de stad. Denk hierbij aan de strategisch verworven appartementen aan de Sint Jozefslaan en Schaekenstraat.

Het behouden, onderhouden en verduurzamen van ons gemeentelijk vastgoed dient bij te dragen aan betaalbare en toegankelijke maatschappelijke voorzieningen die passen bij de behoefte van de omgeving. Met het verouderen van het vastgoed is het essentieel dat onze vastgoedportefeuille in de toekomst de maatschappelijke doelstellingen en behoeften in de samenleving kan blijven faciliteren. Voor het beheren en behouden van de vastgoedportefeuille 2025 is het Meerjaren Onderhoudsplan 2026 – 2030 (MJOP) vastgesteld, zodat het onderhoud ook in de komende jaren planmatig kan worden aangepakt.

Beheer en behoud van kunst in de openbare ruimte
De gemeente heeft een groot aantal kunstwerken in de openbare ruimte. Deze moeten worden beheerd en onderhouden. In 2025 is de inventarisatie uit 2024 verder aangevuld. Er is een start gemaakt met het uitvoeren van het onderhouds- en beheerplan, waarbij het achterstallig onderhoud als eerste is opgepakt.