Algemeen
De gemeente Weert werkt samen met diverse organisaties, zoals verenigingen en stichtingen. Zodra bij deze samenwerking sprake is van een combinatie van een bestuurlijk én een financieel belang spreekt men van een verbonden partij. Van een financieel belang is sprake als er aan de verbonden partij een bedrag ter beschikking is gesteld, dat niet verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat of haar verplichtingen niet nakomt. Bestuurlijk belang is zeggenschap. Dit kan zijn via vertegenwoordiging in het bestuur of via het hebben van stemrecht.
Partijen waarbij alleen een financieel belang bestaat, bijvoorbeeld een door de gemeente gesubsidieerde instelling of een lidmaatschap zoals de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), vallen hier niet onder en worden in deze paragraaf ook niet opgenomen.
Verbonden partijen voeren vaak gemeentelijke taken uit met een groot politiek belang. Ze leveren een forse bijdrage aan de realisatie van maatschappelijke doelen. Het kunnen zowel publiek- als privaatrechtelijke organisaties zijn.
Nota verbonden partijen
In de raadsvergadering van 22 maart 2023 is de nota Verbonden Partijen vastgesteld waarbij het sleutelbegrip 'sturing' een centrale rol speelt. De nota geeft kaders en uitgangspunten mee bij keuzeprocessen over samenwerking. De nota geeft tevens meer handen en voeten aan de controlerende rol van de raad om meer grip te krijgen op verbonden partijen. De methodiek en het gedachtegoed van 'Sturen op effecten' en het werken met doelenbomen helpt bij het verduidelijken van de controlerende rol van de raad. Deze methodiek is gebaseerd op de sturingsinstrumenten voortvloeiend uit de strategische visie en het coalitieprogramma. De kernwaarde uit de strategische visie, die samenwerking voornamelijk raakt, is die van het goed ontsloten en verweven zijn met de regio.
Risico en sturing
Sturingsmodel
De gemeente Weert werkt met risicoprofielen waar risicoarrangementen aan gekoppeld zijn. Het opstellen van risicoprofielen per GR gebeurt door een analyse op te stellen van de financiële- en bestuurlijk/inhoudelijke risico’s. Per verbonden partij worden een 2-tal vragenlijsten ingevuld. Zo wordt in de financiële analyse gevraagd naar een aantal financiële indicatoren zoals het weerstandsratio en de solvabiliteit, maar ook of risico’s in de begroting van de GR zelf zijn afgedekt en hoe bijvoorbeeld het risicobewustzijn is van de GR. In de bestuurlijk / inhoudelijke analyse wordt bijvoorbeeld gevraagd naar de stemverhouding in het AB, hoe Weert is vertegenwoordigd in het bestuur en of de informatie gegeven door een GR voldoende sturingsmogelijkheden biedt.
Het betreft deels objectieve vragen en deels vragen die een inschatting vragen. De bron voor de beantwoording van de vragen betreft altijd de meest recente begroting van de betreffende GR. Uiteindelijk leiden scores en wegingsfactoren per vraag tot een totaalscore die “geplot” wordt in een risicografiek (waar de x-as het bestuurlijke risico weergeeft en de y-as het financiële risico).
De positie in de risicografiek bepaalt het risicoprofiel waar ook een zogenaamd risicoarrangement aan gekoppeld is. Er zijn 3 risicoarrangementen ontwikkeld in de varianten Small (voor profiel laag en laag/gemiddeld), Medium (voor profiel gemiddeld) en Large (voor profiel gemiddeld/hoog en hoog). Deze zijn cumulatief opgebouwd. Dat wil zeggen dat de maatregelen van de variant Small ook voor de variant Medium gelden aangevuld met een aantal extra maatregelen en ditzelfde geldt voor de variant Large die als basis de maatregelen van de variant Medium kent, in aanvulling met een aantal zwaardere maatregelen. Dat ziet er in concept als volgt uit:
Het betreft per risicoarrangement een pakket aan “maatregelen” dat we volgen. Door dit pakket maatregelen zowel ambtelijk als bestuurlijk uit te rollen over een GR, wordt meer grip georganiseerd daar waar dit noodzakelijk is.
Risicografiek
Zoals hierboven genoemd wordt de risicografiek gedurende het begrotingsproces opgesteld. Hieronder zijn de scores weergegeven van de laatste meting. Voor verdere toelichting wordt doorverwezen naar de paragraaf verbonden partijen in de begroting 2026 van de gemeente Weert.
Bron: Begroting 2026 gemeente Weert
Vervolg
Hierna gaat deze paragraaf in op de ontwikkelingen in het afgelopen jaar van de verbonden partijen en de omvang van het eigen vermogen en vreemd vermogen (indien van toepassing). Bij de verbonden partijen die in deze paragraaf opgenomen zijn, staat het programma/de programma’s vermeld waarmee deze een relatie heeft/hebben.